Kurs Patofizjologii + Kurs Patomorfologii
Opis kursu
Dwa przedmioty, które pozwalają spojrzeć na chorobę z dwóch uzupełniających się perspektyw. Patomorfologia pokazuje, jakie zmiany zachodzą w komórkach, tkankach i narządach, natomiast patofizjologia pozwala zrozumieć, jak przekładają się one na zaburzenia funkcjonowania organizmu i objawy obserwowane u pacjenta.
W ramach jednego pakietu otrzymujesz dostęp do dwóch kompleksowych kursów, które prowadzą od mechanizmów powstawania choroby, przez jej obraz makro- i mikroskopowy, aż po konsekwencje kliniczne. Przejrzyste materiały, bogata oprawa graficzna, schematy, preparaty, przypadki kliniczne, praktyczne ćwiczenia i testy wiedzy pomagają uporządkować materiał oraz przygotować się do egzaminów, jednocześnie budując solidne podstawy do nauki przedmiotów klinicznych.
Co zyskujesz:
Kurs Patofizjologii + Kurs Patomorfologii
Wybierz czas dostępu:
Zakres cen: od 599,00 zł do 999,00 zł
Dla kogo jest ten kurs?
Dla studentów medycyny, którzy chcą kompleksowo przygotować się do patomorfologii i patofizjologii.
Dla osób, które chcą łączyć wiedzę z obu przedmiotów i rozumieć zależności między mechanizmem choroby, zmianami morfologicznymi a jej obrazem klinicznym.
Dla studentów, którzy chcą zbudować solidne podstawy kliniczne, zamiast traktować patomorfologię i patofizjologię jako dwa oddzielne przedmioty do zaliczenia.
Przykładowe Materiały
Zawartość Kursu Patomorfologii – 41 Moduły
Moduł 1 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Adaptacje komórkowe: atrofia, hipertrofia, hiperplazja i metaplazja.
- Różnice między przerostem a rozrostem.
- Przyczyny i mechanizmy atrofii oraz metaplazji.
- Odwracalne i nieodwracalne uszkodzenie komórki.
- Przyczyny i mechanizmy uszkodzenia komórek.
- Martwica i apoptoza oraz mechanizmy apoptozy.
- Typy morfologiczne martwicy i ich znaczenie kliniczne.
- Patologiczne złogi wewnątrzkomórkowe: lipidy, białka, glikogen i barwniki.
- Wapnienie dystroficzne i przerzutowe.
- Amyloidoza – mechanizm, typy i morfologia.
Moduł 2 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Przekrwienie i zastój – mechanizmy i różnice.
- Ostry i przewlekły zastój oraz jego skutki narządowe.
- Obrzęk – mechanizmy powstawania i siły Starlinga.
- Krwotoki – rodzaje, lokalizacja i znaczenie kliniczne.
- Ostra i przewlekła utrata krwi.
- Wstrząs – mechanizm, rodzaje i etapy rozwoju.
- Zakrzepica i triada Virchowa.
- Różnice między skrzepem a zakrzepem.
- Zawał – mechanizm oraz zawały blade i czerwone.
- Zatorowość płucna – patogeneza, następstwa i objawy.
Moduł 3 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Definicja nowotworu i autonomia wzrostu komórek nowotworowych.
- Różnice między nowotworami łagodnymi i złośliwymi.
- Nazewnictwo i klasyfikacja nowotworów.
- Morfologiczne cechy komórek nowotworowych i anaplazja.
- Dysplazja, carcinoma in situ i inwazja nowotworowa.
- Kluczowe cechy biologiczne nowotworów – Hallmarks of Cancer.
- Protoonkogeny i onkogeny: EGFR, HER2, RAS i MYC.
- Geny supresorowe: RB1, APC i TP53.
- Przerzuty – drogi szerzenia i etapy przerzutowania.
- Grading, staging, TNM oraz miejscowe i ogólnoustrojowe skutki nowotworów.
Moduł 4 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Choroby obturacyjne i restrykcyjne płuc – mechanizmy i różnice.
- Rozedma – patogeneza, typy i następstwa.
- Przewlekłe zapalenie oskrzeli – patogeneza i obraz morfologiczny.
- POChP – mechanizmy niewydolności oddechowej i nadciśnienia płucnego.
- Astma – patomechanizm, faza wczesna i późna oraz przebudowa oskrzeli.
- Rozstrzenie oskrzeli – przyczyny i mechanizm błędnego koła zakażenia i uszkodzenia.
- Choroby restrykcyjne – przyczyny płucne i pozapłucne.
- Samoistne włóknienie płuc – patogeneza, UIP i obraz plastra miodu.
- Pylice, ze szczególnym uwzględnieniem azbestozy.
- Sarkoidoza – ziarniniaki, zespół Löfgrena i zaburzenia metabolizmu witaminy D.
Moduł 5 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Niedodma – typy, mechanizmy i następstwa.
- Niewydolność oddechowa – typ hipoksemiczny i hiperkapniczny.
- Hipoksemia – najważniejsze mechanizmy powstawania.
- ARDS – przyczyny, patogeneza i fazy rozwoju.
- Zapalenie płuc – etiologia i mechanizm uszkodzenia.
- Typowe i atypowe zapalenie płuc – najważniejsze różnice.
- Płatowe i odoskrzelowe zapalenie płuc oraz fazy zapalenia płatowego.
- Gruźlica – patogeneza, odpowiedź Th1 i ziarniniak gruźliczy.
- Gruźlica pierwotna i wtórna – ognisko Ghona, zespół Ghona i Rankego.
- Gruźlica pozapłucna i prosówka.
Moduł 6 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Rak płuca – czynniki ryzyka i najważniejsze objawy.
- Podział na raki niedrobnokomórkowe i drobnokomórkowe.
- Rak płaskonabłonkowy – patogeneza, morfologia i hiperkalcemia.
- Gruczolakorak – morfologia, lokalizacja i zmiany prekursorowe.
- Podtypy histologiczne gruczolakoraka płuca.
- Zespoły paraneoplastyczne raka płuca.
- Nowotwory neuroendokrynne – klasyfikacja i cechy morfologiczne.
- Rakowiak typowy i atypowy oraz DIPNECH.
- Rak drobnokomórkowy – morfologia, agresywność i zespoły paraneoplastyczne.
- Międzybłoniak opłucnej – związek z azbestem, typy i morfologia.
Moduł 7 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Niewydolność serca – mechanizm i następstwa narządowe.
- Lewokomorowa niewydolność serca – obrzęk i przewlekły zastój w płucach.
- Prawokomorowa niewydolność serca – zastój i wątroba muszkatołowa.
- Choroba niedokrwienna serca – mechanizm i rola miażdżycy.
- Dusznica stabilna, niestabilna i Prinzmetala.
- Zawał mięśnia sercowego – patogeneza i czynniki wpływające na rozległość.
- Zawał pełnościenny, podwsierdziowy i mikrozawały.
- Etapy morfologiczne zawału i określanie jego wieku.
- Gojenie zawału – ziarnina, włóknienie i powstawanie blizny.
- Powikłania zawału – arytmie, pęknięcia, wstrząs i tętniak pozawałowy.
Moduł 8 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Gorączka reumatyczna – mimikra molekularna i mechanizm autoimmunologiczny.
- Gorączka reumatyczna – obraz kliniczny i zajęcie serca.
- Guzki Aschoffa, komórki Aniczkowa i przewlekłe uszkodzenie zastawek.
- Reumatyczne, marantyczne i Libmana-Sacksa zapalenie wsierdzia.
- Infekcyjne zapalenie wsierdzia – patogeneza i morfologia wegetacji.
- Objawy i powikłania infekcyjnego zapalenia wsierdzia.
- Guzki Oslera, zmiany Janewaya, plamki Rotha i wybroczyny podpaznokciowe.
- Zapalenie mięśnia sercowego – przyczyny, patogeneza i morfologia.
- Zapalenie osierdzia – przyczyny i typy wysięku.
- Tamponada serca i zaciskające zapalenie osierdzia.
Moduł 9 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Wady wrodzone serca – przecieki lewo-prawe i prawo-lewe.
- Ubytek przegrody międzyprzedsionkowej – typy i hemodynamika.
- Tetralogia Fallota – mechanizm i konsekwencje przecieku prawo-lewego.
- Zespół Eisenmengera – odwrócenie przecieku i nadciśnienie płucne.
- Koarktacja aorty – typ niemowlęcy i dorosły.
- Kardiomiopatia przerostowa – patogeneza i zaburzenia rozkurczu.
- Kardiomiopatia rozstrzeniowa – patogeneza i niewydolność skurczowa.
- Kardiomiopatia restrykcyjna – przyczyny i zaburzenia napełniania.
- Morfologia kardiomiopatii przerostowej, rozstrzeniowej i restrykcyjnej.
- Arytmogenna kardiomiopatia prawokomorowa – desmosomy, włóknienie i arytmie.
Moduł 10 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Choroby naczyń – rola śródbłonka i mechanizmy uszkodzenia.
- Arterioskleroza – stwardnienie Mönckeberga i stwardnienie tętniczek.
- Nadciśnienie – arterioloskleroza szkliwiejąca i hiperplastyczna.
- Miażdżyca – czynniki ryzyka i patogeneza blaszki miażdżycowej.
- Blaszka stabilna i niestabilna oraz powikłania miażdżycy.
- Tętniaki prawdziwe i rzekome – mechanizmy powstawania.
- Rozwarstwienie aorty – patogeneza, klasyfikacja i powikłania.
- Tętniaki workowate i krwawienie podpajęczynówkowe.
- Malformacje tętniczo-żylne i naczyniaki.
- Dysplazja włóknisto-mięśniowa i wtórne nadciśnienie tętnicze.
Moduł 11 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Zapalenia naczyń – mechanizmy immunologiczne i następstwa uszkodzenia ściany.
- Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – patogeneza, morfologia i objawy.
- Zapalenie tętnic Takayasu – mechanizm i „choroba bez tętna”.
- Guzkowe zapalenie tętnic (PAN) – martwica włóknikowata i mikrotętniaki.
- Choroba Kawasakiego – objawy i powikłania wieńcowe.
- Mikroskopowe zapalenie wielonaczyniowe – MPO-ANCA i zajęcie nerek oraz płuc.
- Ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń – PR3-ANCA i klasyczna triada.
- Eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń – astma, eozynofilia i zajęcie serca.
- Choroba Buergera – związek z paleniem i niedokrwienie kończyn.
- Zakrzepowe zapalenie żył – triada Virchowa i zatorowość płucna.
Moduł 12 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Małopłytkowość – mechanizmy i konsekwencje kliniczne.
- ITP – autoimmunologiczne niszczenie płytek.
- HIT – przeciwciała przeciw PF4 i paradoksalna zakrzepica.
- Mikroangiopatie zakrzepowe – mikrozakrzepy, schistocyty i hemoliza.
- TTP – niedobór ADAMTS13 i multimery vWF.
- HUS – toksyna Shiga, mikroangiopatia i niewydolność nerek.
- DIC – uogólnione wykrzepianie i koagulopatia ze zużycia.
- Hemofilia A i B – niedobór czynników VIII i IX oraz hemartrozy.
- Choroba von Willebranda – zaburzenia adhezji płytek i czynnika VIII.
- Hipersplenizm i zawał śledziony – mechanizmy i następstwa.
Moduł 13 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Niedokrwistość – główne mechanizmy i klasyfikacja.
- Niedokrwistość z utraty krwi – ostra i przewlekła.
- Hemoliza wewnątrznaczyniowa i zewnątrznaczyniowa.
- Sferocytoza wrodzona – defekty błony i hemoliza śledzionowa.
- Anemia sierpowatokomórkowa – HbS, hemoliza i kryzysy naczyniowe.
- Niedobór G6PD i napadowa nocna hemoglobinuria.
- α- i β-talasemia – genetyka i patomechanizm.
- Niedobór żelaza – przyczyny, morfologia i objawy.
- Niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego – anemia megaloblastyczna.
- Anemia aplastyczna, mieloftyzja i nadkrwistość.
Moduł 14 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Białaczki – podział na ostre, przewlekłe, mieloidalne i limfoidalne.
- Objawy białaczek – niewydolność szpiku i naciekanie narządów.
- ALL – patogeneza, B-ALL, T-ALL i morfologia limfoblastów.
- CLL – zaburzenie apoptozy, BCL2 i cienie Gumprechta.
- AML – zatrzymanie dojrzewania mieloblastów i ciała Auera.
- Ostra białaczka promielocytowa – t(15;17), PML-RARA i terapia różnicująca.
- CML – chromosom Filadelfia, BCR-ABL i przełom blastyczny.
- Szpiczak mnogi – białko M, CRAB i zmiany osteolityczne.
- Zespoły mielodysplastyczne – nieefektywna hematopoeza i transformacja do AML.
- Nowotwory mieloproliferacyjne – czerwienica prawdziwa i pierwotna mielofibroza.
Moduł 15 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Chłoniaki – pochodzenie z poszczególnych stref węzła chłonnego.
- CLL/SLL – zaburzenie apoptozy, BCL2 i transformacja Richtera.
- Chłoniak z komórek płaszcza – t(11;14) i cyklina D1.
- Chłoniak grudkowy – t(14;18), BCL2 i budowa grudkowa.
- Chłoniak strefy brzeżnej/MALT – przewlekłe zapalenie i H. pylori.
- DLBCL – agresywny przebieg i transformacja chłoniaków indolentnych.
- Chłoniak Burkitta – MYC, t(8;14) i obraz „gwiaździstego nieba”.
- Chłoniak Hodgkina – komórki Reed-Sternberga, objawy i główne podtypy.
- Chłoniaki T-komórkowe – ALCL oraz ziarniniak grzybiasty/zespół Sézary’ego.
- Chłoniaki związane z wirusami – NK/T z EBV oraz ATLL z HTLV-1.
Moduł 16 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Obrzęk mózgu, wzrost ciśnienia śródczaszkowego i wgłobienia.
- Udar niedokrwienny – martwica rozpływna, penumbra i reperfuzja.
- Udar krwotoczny – nadciśnienie, angiopatia amyloidowa i powikłania.
- Urazy OUN – stłuczenie, DAI i krwiaki śródczaszkowe.
- Zakażenia OUN – zapalenie opon, HSV-1 i poliomyelitis.
- Choroby demielinizacyjne – stwardnienie rozsiane i ADEM.
- Choroby neurodegeneracyjne – Alzheimer, Parkinson i Huntington.
- ALS i choroba Creutzfeldta-Jakoba – mechanizmy neurodegeneracji.
- Choroby złącza nerwowo-mięśniowego – miastenia i zespół Lamberta-Eatona.
- Metaboliczne i toksyczne uszkodzenia OUN – amoniak, hipoglikemia, CO i metanol.
Moduł 17 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Nowotwory OUN – znaczenie lokalizacji, naciekania i efektu masy.
- Glejaki rozlane i ograniczone – różnice biologiczne i kliniczne.
- Markery molekularne glejaków – IDH, 1p/19q, ATRX, TP53 i EGFR.
- Gwiaździak włosowatokomórkowy – BRAF, włókna Rosenthala i torbiel z guzkiem.
- Gwiaździaki IDH-mutant – stopnie WHO 2–4 i progresja złośliwości.
- Glioblastoma IDH-wildtype – martwica, pseudopalisadowanie i proliferacja naczyń.
- Skąpodrzewiak – IDH, kodelecja 1p/19q i obraz „jajka sadzonego”.
- Wyściółczak i rdzeniak zarodkowy – morfologia, lokalizacja i rozsiew.
- Oponiak – układy wirowe, ciałka piaszczakowate i stopnie złośliwości.
- Przerzuty do mózgu – najczęstsze źródła, lokalizacja i obrzęk naczyniopochodny.
Moduł 18 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Guzkowe zapalenie powięzi i kostniejące zapalenie mięśni – zmiany reaktywne imitujące mięsaki.
- Fibromatozy powierzchowne i desmoid – miejscowo agresywne proliferacje fibroblastów.
- Dermatofibroma i DFSP – różnice biologiczne, morfologia i COL1A1-PDGFB.
- Tłuszczak, lipomatoza i różnicowanie z nowotworami tłuszczowymi.
- ALT/WDLPS i DDLPS – amplifikacja MDM2/CDK4 i progresja złośliwości.
- Tłuszczakomięsaki myksoidalny i pleomorficzny – morfologia i zmiany molekularne.
- Włókniakomięsak i fibromyxoid sarcoma – morfologia, MUC4 i fuzje genowe.
- Rhabdomyoma i rhabdomyosarcoma – podtypy i różnicowanie mięśniowe.
- Schwannoma, neurofibroma i MPNST – morfologia oraz związki z NF1/NF2.
- Synovial sarcoma, epithelioid sarcoma i ASPS – charakterystyczne fuzje i morfologia.
Moduł 19 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Dysostozy i dysplazje kostne – mechanizmy i najważniejsze różnice.
- Achondroplazja i osteogenesis imperfecta – FGFR3 oraz kolagen typu I.
- Osteoporoza i osteomalacja – utrata masy kostnej a zaburzenie mineralizacji.
- Nadczynność przytarczyc i osteodystrofia nerkowa – PTH, RANKL i resorpcja kości.
- Choroba Pageta – zaburzona przebudowa i mozaikowa struktura kości.
- Jałowa martwica oraz zapalenie kości i szpiku – mechanizmy i następstwa.
- Łagodne guzy kości – osteoid osteoma, osteoblastoma, osteochondroma i enchondroma.
- Kostniakomięsak – nowotworowy osteoid, lokalizacja i obraz radiologiczny.
- Chrzęstniakomięsak – klasyczna postać i najważniejsze warianty.
- Guz olbrzymiokomórkowy i torbiel tętniakowata kości – RANKL, osteoklasty i USP6.
Moduł 20 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Pokrzywka i wyprysk – nadwrażliwość typu I i IV oraz spongioza.
- Rumień wielopostaciowy – limfocyty CD8+ i zmiany tarczowate.
- Ropne zakażenia skóry – ropowica, ropień, ropniak i liszajec.
- Brodawki wirusowe – HPV, rozrost naskórka i koilocytoza.
- Gojenie ran – rychłozrost, ziarninowanie, keloid i blizna przerostowa.
- Autoimmunologiczne choroby pęcherzowe – pęcherzyca, pemfigoid i choroba Duhringa.
- Rogowacenie łojotokowe i słoneczne – zmiany łagodne i przednowotworowe.
- Rak podstawnokomórkowy – PTCH1, szlak Hedgehog i palisadowanie.
- Rak kolczystokomórkowy – UV, perły rogowe i zdolność do przerzutowania.
- Czerniak – ABCDE, BRAF/NRAS, wzrost radialny i wertykalny oraz skala Breslowa.
Moduł 21 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Achalazja – zanik neuronów splotów śródściennych i zaburzenie rozkurczu LES.
- GERD i przełyk Barretta – refluks, metaplazja jelitowa i ryzyko nowotworzenia.
- Żylaki przełyku oraz zespoły Mallory’ego-Weissa i Boerhaavego.
- Rak przełyku – gruczolakorak i rak płaskonabłonkowy.
- Ostre zapalenie żołądka – uszkodzenie błony śluzowej i wrzody stresowe.
- Przewlekłe zapalenie żołądka – H. pylori, autoimmunizacja i gastropatia chemiczna.
- Choroba wrzodowa – patogeneza, lokalizacja i powikłania.
- Gruczolakorak żołądka – typ jelitowy i rozlany, komórki sygnetowate i linitis plastica.
- Chłoniak MALT, NET i GIST – najważniejsze nowotwory żołądka poza gruczolakorakiem.
- Choroba Ménétriera i zespół Zollingera-Ellisona – zaburzenia wydzielania i przerost błony śluzowej.
Moduł 22 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Niedrożność jelit – mechaniczna i porażenna oraz najważniejsze przyczyny.
- Choroba Hirschsprunga – aganglionoza i wrodzony megakolon.
- Niedokrwienie jelit – zawał śluzówkowy, pełnościenny i uszkodzenie reperfuzyjne.
- Inne zaburzenia naczyniowe jelit – CMV, angiodysplazja i popromienne uszkodzenie jelit.
- Hemoroidy – wewnętrzne i zewnętrzne oraz znaczenie linii zębatej.
- Celiakia – HLA-DQ2/DQ8, zanik kosmków, rozrost krypt i malabsorpcja.
- Choroba Duhringa – skórna manifestacja nadwrażliwości na gluten.
- Uchyłkowatość i zapalenie uchyłków – patogeneza i powikłania.
- Choroba Leśniowskiego-Crohna – zmiany skokowe, transmuralne zapalenie i ziarniniaki.
- WZJG – ciągłe zajęcie jelita grubego, krwista biegunka i megacolon toxicum.
Moduł 23 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Polipy jelita – nienowotworowe i nowotworowe oraz znaczenie kolonoskopii.
- Gruczolaki – cewkowe, kosmkowe i cewkowo-kosmkowe oraz ryzyko zezłośliwienia.
- Polipy ząbkowane – BRAF, metylacja DNA i niestabilność mikrosatelitarna.
- GIST – komórki Cajala, KIT/PDGFRA i ocena potencjału złośliwości.
- Nowotwory neuroendokrynne – zespoły hormonalne, Ki-67 i grading.
- Rak gruczołowy jelita grubego – czynniki ryzyka i sekwencja gruczolak–rak.
- Klasyczny szlak kancerogenezy – APC, KRAS i TP53.
- Szlak niestabilności mikrosatelitarnej – defekty MLH1, MSH2, MSH6 i PMS2.
- Rak prawej połowy okrężnicy – wzrost egzofityczny, utajone krwawienie i anemia.
- Rak lewej połowy okrężnicy – wzrost obrączkowaty, zwężenie i niedrożność.
Moduł 24 - Najważniejsze Zagadnienia:
- WZW A i E – transmisja fekalno-oralna i ostry przebieg zakażenia.
- WZW B – przewlekłe zapalenie, marskość i ryzyko HCC.
- WZW C – wysoka przewlekłość zakażenia i postępujące włóknienie wątroby.
- WZW D – zależność od HBV, koinfekcja i superinfekcja.
- Diagnostyka wirusowych zapaleń wątroby – markery serologiczne i PCR.
- Autoimmunologiczne zapalenie wątroby – autoprzeciwciała, plazmocyty i interface hepatitis.
- Alkoholowe i metaboliczne stłuszczenie wątroby – steatohepatitis i włóknienie.
- Żółtaczka i cholestaza – metabolizm bilirubiny, objawy i morfologia.
- Genetyczne hiperbilirubinemie – Gilbert, Crigler-Najjar i Dubin-Johnson.
- PBC i PSC – autoimmunologiczne cholangiopatie, ductopenia i „onion-skin fibrosis”.
Moduł 25 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Architektura wątroby – zrazik, gronko i strefy metaboliczne.
- Uszkodzenie hepatocytów – zwyrodnienie balonowate i pierzaste.
- Stłuszczenie wątroby – wielkokropelkowe i drobnokropelkowe.
- Włóknienie wątroby – aktywacja komórek Ito, TGF-β i odkładanie kolagenu.
- Ostra i przewlekła niewydolność wątroby – mechanizmy i objawy.
- Toksyczność paracetamolu – CYP2E1, NAPQI, glutation i martwica centrolobularna.
- Encefalopatia wątrobowa – hiperamonemia i obrzęk astrocytów.
- Marskość wątroby – włóknienie, guzki regeneracyjne i przebudowa architektury.
- Nadciśnienie wrotne – mechanizmy, żylaki przełyku, splenomegalia i wodobrzusze.
- Powikłania marskości – wodobrzusze i zespół wątrobowo-nerkowy.
Moduł 26 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Zmiany łagodne wątroby – FNH, gruczolak wątrobowokomórkowy i naczyniak jamisty.
- FNH – hiperplazja hepatocytów, zaburzenia unaczynienia i centralna blizna.
- Gruczolak wątrobowokomórkowy – hormony, ryzyko krwotoku i transformacji do HCC.
- Naczyniak jamisty – malformacja naczyniowa i ryzyko krwawienia przy biopsji.
- HCC – czynniki ryzyka: marskość, HBV, HCV, alkohol, NASH i aflatoksyny.
- HCC – morfologia, naczynioinwazja i podtypy histologiczne.
- Wariant włóknisto-blaszkowy HCC – młodzi pacjenci, brak marskości i blaszki kolagenu.
- Diagnostyka HCC – AFP, wzmocnienie tętnicze i „wash-out”.
- Cholangiocarcinoma – PSC, cholestaza, desmoplazja i naciekający wzrost.
- Przerzuty do wątroby – najczęstsze zmiany złośliwe, zwykle mnogie i szerzące się głównie drogą żyły wrotnej.
Moduł 27 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Ostre zapalenie trzustki – objawy i najważniejsze przyczyny.
- Kamica żółciowa i alkohol – główne mechanizmy rozwoju OZT.
- Patogeneza OZT – przedwczesna aktywacja trypsyny i samotrawienie trzustki.
- PRSS1 i SPINK1 – genetyczne podłoże nawrotowego zapalenia trzustki.
- Martwica tłuszczowa, krwotoki i hipokalcemia w OZT.
- Powikłania OZT – SIRS, ARDS, DIC, wstrząs i niewydolność wielonarządowa.
- Powikłania miejscowe OZT – zakażona martwica, ropnie i torbiele rzekome.
- Przewlekłe zapalenie trzustki – alkohol, palenie, CFTR, PRSS1, SPINK1 i IgG4.
- Morfologia PZT – włóknienie, zanik pęcherzyków, poszerzenie przewodów i zwapnienia.
- Niewydolność trzustki w PZT – biegunka tłuszczowa, utrata masy ciała i cukrzyca trzustkopochodna.
Moduł 28 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Zmiany torbielowate trzustki – torbielakogruczolak surowiczy, MCN i IPMN.
- PanIN – najważniejszy prekursor gruczolakoraka przewodowego trzustki.
- Progresja PanIN – KRAS, p16, TP53 i SMAD4.
- Gruczolakorak przewodowy trzustki – czynniki ryzyka i lokalizacja.
- Morfologia raka przewodowego – nieregularne gruczoły, desmoplazja i naciekanie nerwów.
- Objawy raka trzustki – ból, utrata masy ciała, żółtaczka mechaniczna i zakrzepica wędrująca.
- Rak zrazikowokomórkowy – produkcja enzymów i zespół lipazowy.
- Lity guz pseudobrodawkowaty – młode kobiety, β-katenina i dobre rokowanie.
- Nowotwory neuroendokrynne trzustki – grading Ki-67, NET i NEC.
- Czynne PanNET – insulinoma, gastrinoma, glucagonoma, VIPoma i somatostatinoma.
Moduł 29 - Najważniejsze Zagadnienia:
- ADH – regulacja gospodarki wodnej i działanie na kanaliki zbiorcze.
- Moczówka prosta – postać centralna i nerkowa oraz zaburzenia osmolalności.
- SIADH – nadmiar ADH, hiponatremia i obrzęk mózgu.
- Gruczolaki przysadki – nadczynność hormonalna, niedoczynność i efekt masy.
- Prolactinoma – hiperprolaktynemia, zahamowanie GnRH i hipogonadyzm.
- Nadmiar GH – gigantyzm, akromegalia i działanie IGF-1.
- Nadmiar ACTH – choroba Cushinga i obustronny rozrost kory nadnerczy.
- Niewydolność kory nadnerczy – pierwotna choroba Addisona i postać wtórna.
- Hiperaldosteronizm – pierwotny zespół Conna i hiperaldosteronizm wtórny.
- Wrodzony zespół nadnerczowo-płciowy – niedobór 21-hydroksylazy, nadmiar ACTH i androgenów.
Moduł 30 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Niedoczynność tarczycy – pierwotna i wtórna oraz regulacja osi TSH–T3/T4.
- Hashimoto – autoimmunologiczne niszczenie tyreocytów, anty-TPO i komórki Hürthla.
- Nadczynność tarczycy – tyreotoksykoza i jej najważniejsze objawy.
- Choroba Gravesa-Basedowa – przeciwciała przeciw receptorowi TSH, oftalmopatia i dermopatia.
- Zapalenia tarczycy – de Quervaina, limfocytowe i Riedla.
- Wole tarczycy – rozlane, koloidowe, wieloguzkowe i toksyczne.
- Gruczolak i rak pęcherzykowy – znaczenie naciekania torebki i naczyń.
- Rak brodawkowaty – BRAF/RET, „oczy sierotki Marysi” i ciała piaszczakowate.
- Rak anaplastyczny i rdzeniasty – agresywność, komórki C, kalcytonina i amyloid.
- Przytarczyce – nadczynność, niedoczynność, gruczolak oraz zaburzenia gospodarki wapniowej.
Moduł 31 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Zespół nerczycowy i nefrytyczny – mechanizmy i najważniejsze różnice.
- Immunologiczne uszkodzenie kłębuszków – kompleksy immunologiczne, przeciwciała i dopełniacz.
- Lokalizacja złogów – mezangialna, podśródbłonkowa i podnabłonkowa a obraz kliniczny.
- Zmiana minimalna – zatarcie wypustek podocytów i selektywny białkomocz.
- FSGS – uszkodzenie podocytów, segmentalne stwardnienie i progresja do PChN.
- Nefropatia błoniasta – anty-PLA2R, złogi podnabłonkowe i „kolce” błony podstawnej.
- Błoniasto-rozplemowe KZN i glomerulopatia C3 – „szyny kolejowe” i aktywacja dopełniacza.
- Ostre poinfekcyjne KZN – kompleksy immunologiczne, zespół nefrytyczny i podnabłonkowe „garby”.
- Gwałtownie postępujące KZN – uszkodzenie kapilar i powstawanie półksiężyców.
- Nefropatia IgA i zespół Alporta – złogi mezangialne IgA oraz defekt kolagenu IV.
Moduł 32 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek – mechanizmy i przyczyny.
- Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek – zakażenie wstępujące, E. coli i neutrofile.
- Przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek – refluks, bliznowacenie i tyreoidyzacja nerki.
- Polekowe śródmiąższowe zapalenie nerek – nadwrażliwość i naciek eozynofilowy.
- Ostre uszkodzenie kanalików – niedokrwienie, toksyny i wałeczki kanalikowe.
- Przewlekła choroba nerek – utrata nefronów, hiperfiltracja i nerka schyłkowa.
- ADPKD – mutacje PKD1/PKD2, torbiele i tętniaki koła Willisa.
- ARPKD – mutacja PKHD1, torbiele cewek zbiorczych i włóknienie wątroby.
- Uropatia obstrukcyjna i wodonercze – zastój moczu, niedokrwienie i zanik miąższu.
- Kamica nerkowa – czynniki ryzyka oraz kamienie wapniowe, struwitowe, moczanowe i cystynowe.
Moduł 33 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Łagodne nowotwory nerek – gruczolak brodawkowaty, angiomyolipoma i onkocytoma.
- Angiomyolipoma i stwardnienie guzowate – TSC1/TSC2 i aktywacja mTOR.
- Rak nerkowokomórkowy – czynniki ryzyka, naciekanie żyły nerkowej i zespoły paraneoplastyczne.
- Rak jasnokomórkowy – VHL, HIF, VEGF i bogate unaczynienie.
- Rak brodawkowaty nerki – MET, brodawki i ciała piaszczakowate.
- Rak chromofobowy – komórki wstawkowe, hipoploidia i charakterystyczna morfologia.
- Guz Wilmsa – WT1, zespoły genetyczne i trójskładnikowa budowa.
- Rak pęcherza moczowego – palenie, aminy aromatyczne i bezbolesny krwiomocz.
- Nieinwazyjne nowotwory urotelialne – CIS, PUNLMP oraz rak brodawkowaty low- i high-grade.
- Inwazyjny rak urotelialny – szlaki molekularne, TP53 i znaczenie naciekania mięśniówki.
Moduł 34 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Wady rozwojowe prącia – spodziectwo i wierzchniactwo.
- Zapalenie prącia – czynniki ryzyka, stulejka i załupek.
- PeIN i rak płaskonabłonkowy prącia – HPV, przewlekłe zapalenie i progresja nowotworowa.
- Zanik jądra i wnętrostwo – zaburzenia spermatogenezy i zwiększone ryzyko nowotworów germinalnych.
- Skręt powrózka nasiennego – niedokrwienie i zawał krwotoczny jądra.
- Zapalenie jąder i najądrza – zakażenia bakteryjne, świnka i gruźlica.
- Nowotwory germinalne jądra – GCNIS, nasieniaki i nienasieniaki.
- Nienasieniaki – rak zarodkowy, guz pęcherzyka żółtkowego, kosmówczak i potworniak.
- Łagodny rozrost prostaty – DHT, strefa okołocewkowa i objawy przeszkody podpęcherzowej.
- Rak prostaty – PTEN, TMPRSS2-ERG, strefa obwodowa, przerzuty osteoblastyczne, Gleason i PSA.
Moduł 35 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Nieprawidłowe krwawienia z macicy – zaburzenia hormonalne i zmiany strukturalne endometrium.
- Rozrost endometrium – hiperestrogenizm, niedobór progesteronu i cykle bezowulacyjne.
- EIN – atypowy rozrost endometrium, PTEN i progresja do raka endometrioidalnego.
- Endometrioza i adenomioza – przewlekłe zapalenie, estrogeny, krwawienia i włóknienie.
- Rak endometrioidalny – hiperestrogenizm, PTEN, MMR i zespół Lyncha.
- Rak surowiczy endometrium – TP53, wysoka złośliwość i rozsiew otrzewnowy.
- Mięśniak gładkokomórkowy – MED12, hormonozależność i znaczenie lokalizacji.
- Mięśniakomięsak – atypia, mitozy, martwica i przerzuty hematogenne.
- Zaśniad groniasty częściowy i całkowity – genetyka, morfologia i β-hCG.
- Zaśniad inwazyjny i kosmówczak – naciekanie, przerzuty i chemiowrażliwość.
Moduł 36 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Zapalenie jajowodu – PID, Chlamydia i powikłania w postaci niepłodności oraz ciąży ektopowej.
- PCOS – hiperandrogenizm, brak owulacji, insulinooporność i policystyczne jajniki.
- Nowotwory jajnika – nabłonkowe, germinalne oraz ze zrębu i sznurów płciowych.
- Nowotwory surowicze – łagodne, graniczne i złośliwe oraz znaczenie inwazji podścieliska.
- Rak surowiczy wysokiego stopnia – STIC, TP53, BRCA1/2 i rozsiew otrzewnowy.
- Nowotwory śluzowe – jednostronność, guz Krukenberga i śluzak rzekomy otrzewnej.
- Rak endometrioidalny i jasnokomórkowy jajnika – związek z endometriozą.
- Nowotwory germinalne – rozrodczak, guz pęcherzyka żółtkowego i rak zarodkowy.
- Potworniak dojrzały i niedojrzały – tkanki z trzech listków zarodkowych i znaczenie niedojrzałej neuroektodermy.
- Nowotwory ze zrębu i sznurów płciowych – włókniak, zespół Meigsa i ziarniszczak.
Moduł 37 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Torbiel i ropień gruczołu Bartholina – niedrożność przewodu i stan zapalny.
- Liszaj twardzinowy i prosty przewlekły – morfologia i związek z rakiem sromu.
- VIN – HPV-zależne HSIL oraz HPV-niezależna postać zróżnicowana.
- Rak płaskonabłonkowy sromu – szlak HPV-zależny i niezależny od HPV.
- Nowotwory pochwy – rak płaskonabłonkowy, gruczolakorak jasnokomórkowy i mięśniakomięsak botryoidalny.
- Strefa transformacji szyjki macicy – ektopia i metaplazja płaskonabłonkowa.
- HPV w raku szyjki macicy – HPV 16/18 oraz onkoproteiny E6 i E7.
- LSIL i HSIL szyjki macicy – koilocytoza, atypia i zaburzenia dojrzewania nabłonka.
- Rak szyjki macicy – progresja zmian śródnabłonkowych i znaczenie stopnia FIGO.
- Rak płaskonabłonkowy i gruczolakorak szyjki – morfologia i związek z HPV.
Moduł 38 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Gruczolakowłókniak – proliferacja zrębu wewnątrzzrazikowego i zależność hormonalna.
- Guz liściasty – rozrost zrębu, liściasta architektura i możliwość transformacji złośliwej.
- Brodawczak wewnątrzprzewodowy – krwisty wyciek i zachowana warstwa mioepitelialna.
- Zmiany włóknisto-torbielowate – torbiele, włóknienie i rozrost nabłonka.
- Gruczolistość stwardniająca – proliferacja gruczołów, włóknienie i imitowanie raka.
- Blizna gwiaździsta – promieniste włóknienie i różnicowanie z rakiem naciekającym.
- Atypowy rozrost przewodowy – zmiana przednowotworowa i podobieństwo do DCIS.
- Atypowy rozrost zrazikowy – utrata E-kadheryny i zwiększone ryzyko raka obu piersi.
- PASH i hamartoma – łagodne zmiany zrębu i zaburzenia architektury piersi.
- Gruczolak cewkowy i tłuszczak – rzadkie łagodne nowotwory piersi.
Moduł 39 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Czynniki ryzyka raka piersi – BRCA1/2, hormony, wiek i czynniki środowiskowe.
- Rak in situ a rak inwazyjny – błona podstawna, mioepitelium i zdolność do przerzutowania.
- DCIS – mikrozwapnienia, architektura, atypia jądrowa i martwica comedo.
- Choroba Pageta brodawki – śródnaskórkowe szerzenie raka przewodowego.
- LCIS – utrata E-kadheryny, CDH1, wieloogniskowość i obustronność.
- Podtypy biologiczne raka piersi – hormonozależny, HER2-dodatni i potrójnie ujemny.
- IBC-NST – najczęstszy rak inwazyjny, naciekanie i reakcja desmoplastyczna.
- Inwazyjny rak zrazikowy – utrata E-kadheryny i układ „single-file”.
- Specjalne typy raka piersi – śluzowy, mikropapilarny, metaplastyczny i rdzeniasty.
- Rak zapalny i przerzutowanie raka piersi – naczynia limfatyczne, węzły pachowe, kości, płuca, wątroba i mózg.
Moduł 40 - Najważniejsze Zagadnienia:
-
Neuropeptydy – synteza, uwalnianie i funkcje neuromodulacyjne.
-
Neuropeptydy pronocyceptywne – bradykinina, substancja P, neurokininy i CGRP.
-
Peptydy opioidowe – endorfiny, enkefaliny i mechanizmy analgezji.
-
Grelina i leptyna – obwodowa regulacja apetytu i metabolizmu.
-
Neuropeptydy podwzgórza – układy głodu, sytości i czuwania.
-
Peptydy jelitowe – cholecystokinina, gastryna, VIP i PACAP.
-
Melatonina – regulacja rytmu okołodobowego i snu.
-
Oksytocyna, wazopresyna i galanina – zachowania społeczne, stres i neuroendokrynologia.
-
Neuroprzekaźniki nieklasyczne – przekaźniki gazowe, endokannabinoidy i puryny.
-
Neurotrofiny BDNF i NGF – przeżycie neuronów, plastyczność i regeneracja.
Moduł 41 - Najważniejsze Zagadnienia:
- Zapalenie dziąseł i przyzębia – płytka bakteryjna, utrata tkanek podporowych i zanik kości.
- Torbiele zębopochodne – korzeniowa, resztkowa, zawiązkowa i okołozębowa boczna.
- Zębiak – hamartoma oraz postać złożona i zestawna.
- Szkliwiak – miejscowa agresywność, nawroty i obraz „baniek mydlanych”.
- Rogowaciejąco-torbielowaty guz zębopochodny – agresywny wzrost i skłonność do nawrotów.
- Zespół Gorlina-Goltza – PTCH1, szlak Sonic Hedgehog i mnogie zmiany zębopochodne.
- Infekcje jamy ustnej – afty, opryszczka i kandydoza.
- Zmiany rozrostowe – włókniak rzekomy i naczyniak ziarniniasty.
- Leukoplakia i erytroplakia – dysplazja i ryzyko transformacji nowotworowej.
- Rak płaskonabłonkowy jamy ustnej – palenie, alkohol, HPV i przerzuty do węzłów chłonnych.








































